Słownik pojęć

Pojęcie Definicja
CMYK Zestaw czterech podstawowych kolorów farb drukarskich (Cyan, Magenta, Yellow, Key color/Black). Stosuje się go powszechnie w druku wielobarwnym. Pliki przeznaczone do druku offsetowego lub cyfrowego zawsze konwertuje się do tej przestrzeni barwnej w celu uniknięcia przekłamań kolorystycznych.
DPI (Dots Per Inch) Parametr określający rozdzielczość, czyli liczbę punktów obrazu przypadającą na jeden cal. Decyduje o ostrości i jakości wydruku. Przyjmuje się, że pliki graficzne przeznaczone do druku powinny charakteryzować się rozdzielczością na poziomie 300 DPI.
Gramatura papieru Waga jednego metra kwadratowego papieru, wyrażana w gramach (g/m²). Od tego parametru zależy grubość i sztywność zamawianego materiału. Przykładowo, do druku standardowych wizytówek zazwyczaj wybiera się papier o gramaturze 350 g/m².
Grawerowanie laserowe Trwała i niezwykle precyzyjna metoda znakowania, wykorzystywana głównie na metalu, drewnie czy szkle. Wypala się w ten sposób logotypy na gadżetach reklamowych o charakterze premium, takich jak termosy, pióra czy metalowe długopisy.
Margines bezpieczeństwa Wewnętrzny obszar projektu graficznego, oddalony od ostatecznej linii cięcia (zazwyczaj o 3-5 mm). W tym polu nie umieszcza się istotnych elementów tekstowych ani graficznych (np. logotypów), aby zapobiec ich przypadkowemu obcięciu podczas procesów introligatorskich.
Pantone (PMS) Uniwersalny system identyfikacji kolorów, umożliwiający idealne odwzorowanie konkretnej, dedykowanej barwy (np. z księgi znaku marki), która często jest niemożliwa do uzyskania ze standardowej palety CMYK.
Proof (Próba koloru) Certyfikowany próbny wydruk referencyjny. Wykonuje się go przed uruchomieniem produkcji całego nakładu w celu ostatecznej weryfikacji wierności kolorystycznej oraz poprawności przygotowania pliku.
Sitodruk Metoda druku wykorzystywana głównie do znakowania tekstyliów (koszulki, torby bawełniane) oraz płaskich powierzchni gadżetów. Wymaga przygotowania specjalnej matrycy w postaci drobnej siatki, przez którą przetłacza się farbę bezpośrednio na materiał.
Spad drukarski Naddatek tła lub grafiki wykraczający poza docelowy format publikacji (najczęściej wynosi od 2 do 3 mm). Odcina się go podczas końcowej obróbki na gilotynie, co zapobiega powstawaniu nieestetycznych, białych krawędzi na gotowym produkcie.
Tampodruk Popularna i wysoce opłacalna technika znakowania drobnych gadżetów reklamowych (długopisów, breloków, zapalniczek). Polega na precyzyjnym nakładaniu farby na powierzchnię przedmiotu za pomocą miękkiego, elastycznego stempla nazywanego tamponem.
Uszlachetnianie druku Szereg procesów introligatorskich mających na celu poprawę walorów estetycznych oraz trwałości wydruku. Do najpopularniejszych metod zalicza się foliowanie (w wariantach mat, błysk lub soft touch), tłoczenie oraz aplikowanie wybiórczego lakieru UV.
Wykrojnik Narzędzie introligatorskie służące do wycinania określonych, często niestandardowych kształtów z papieru, kartonu lub folii. Stosuje się je przy produkcji opakowań produktowych, teczek ofertowych czy naklejek o nietypowych obrysach.
Apla Jednolite tło w jednym kolorze, zadrukowane farbą o równomiernym nasyceniu na całej powierzchni arkusza.
Bigowanie Proces tworzenia wgnieceń na grubszym papierze (powyżej 150 g/m²) za pomocą noża bigującego. Zapobiega to nieestetycznemu pękaniu włókien papieru podczas jego składania.
Broszura Publikacja wielostronicowa w miękkiej oprawie, której objętość zazwyczaj nie przekracza kilkudziesięciu stron. Wymaga zastosowania odpowiedniego łączenia, najczęściej za pomocą zszywek.
Cięcie ploterowe Wycinanie dowolnych, skomplikowanych kształtów z folii samoprzylepnej lub papieru z użyciem specjalistycznego plotera. Wykorzystywane głównie przy produkcji naklejek o niestandardowych obrysach.
Druk cyfrowy Metoda niewymagająca tworzenia fizycznych matryc drukowych. Charakteryzuje się opłacalnością przy niskich nakładach oraz daje możliwość pełnej personalizacji każdego arkusza (np. drukowanie zaproszeń z różnymi nazwiskami).
Druk offsetowy Przemysłowa technika druku wymagająca przygotowania form (matryc) drukowych. Cechuje się wysoką opłacalnością i najwyższą jakością przy zamówieniach o dużym nakładzie.
Druk solwentowy Technika druku wielkoformatowego z użyciem tuszy na bazie rozpuszczalników organicznych. Gwarantuje wysoką odporność na blaknięcie oraz zmienne warunki atmosferyczne (stosowana m.in. na banerach).
Druk sublimacyjny Sposób znakowania jasnych tkanin poliestrowych i specjalnie powlekanej ceramiki (kubki). Polega na wnikaniu barwnika bezpośrednio w strukturę materiału pod wpływem wysokiej temperatury, co czyni nadruk niewyczuwalnym w dotyku.
Falcowanie Złamywanie (składanie) arkusza papieru. W odróżnieniu od bigowania, stosuje się je przy papierach o niższych gramaturach (np. ulotki składane), które nie pękają podczas zaginania.
Folia Soft Touch Rodzaj uszlachetnienia powlekającego papier. Nadaje powierzchni głęboko matowy wygląd oraz ekskluzywną, aksamitną w dotyku strukturę, jednocześnie zwiększając odporność wydruku.
Format brutto Wymiar projektu powiększony o spady, czyli wielkość pliku graficznego przesyłanego do drukarni przed ostatecznym procesem cięcia.
Format netto Ostateczny wymiar gotowego produktu poligraficznego, uzyskiwany po obcięciu spadków drukarskich na gilotynie.
Haft komputerowy Prestiżowa i wysoce trwała metoda znakowania odzieży (koszule, czapki, polary). Wymaga wcześniejszego przygotowania wektorowego programu hafciarskiego sterującego maszynami.
Introligatornia Dział drukarni zajmujący się obróbką wykończeniową wydrukowanych arkuszy. Obejmuje procesy takie jak cięcie, falcowanie, bigowanie, sztancowanie, szycie oraz klejenie.
Kaszerowanie Oklejanie grubego i sztywnego podłoża (np. tektury falistej) cieńszym, uprzednio zadrukowanym papierem. Stosuje się je w produkcji trwałych opakowań produktowych oraz standów reklamowych.
Katalog szyty Publikacja wielostronicowa łączona w grzbiecie za pomocą metalowych zszywek (płaskich lub z oczkiem). Rozwiązanie optymalne dla projektów o niewielkiej objętości stron.
Katalog klejony (PUR) Publikacja o większej objętości, której strony łączone są w grzbiecie przy użyciu elastycznego i niezwykle wytrzymałego kleju poliuretanowego (PUR).
Kolorystyka 4/0 i 4/4 Branżowe oznaczenia liczby zastosowanych kolorów na stronach arkusza. Zapis 4/0 oznacza druk jednostronnie pełnokolorowy (CMYK), natomiast 4/4 – druk dwustronnie pełnokolorowy.
Krzywe (zamiana tekstów na krzywe) Proces przekształcania edytowalnych warstw tekstowych w wektorowe obiekty graficzne. Zapobiega to problemom z brakiem lub podmianą fontów podczas otwierania pliku w drukarni.
Lakier wybiórczy UV Technika uszlachetniania polegająca na pokrywaniu wyłącznie wybranych elementów projektu (np. logotypu) błyszczącym lakierem w celu ich uwydatnienia na matowym tle.
Laminowanie (Foliowanie) Zabezpieczanie powierzchni całego wydruku poprzez nałożenie i zgrzanie cienkiej, przezroczystej folii (matowej, błyszczącej). Zwiększa to odporność na wilgoć, ścieranie i uszkodzenia mechaniczne.
Naklejka z żywicą (Domes/Naklejka 3D) Trwała naklejka pokryta grubą warstwą przezroczystej żywicy poliuretanowej, tworzącej wypukły efekt trójwymiarowy oraz chroniącej grafikę przed blaknięciem i zarysowaniami.
Overprint (Nadruk) Opcja w programach graficznych (np. Adobe Illustrator) nakazująca nałożenie jednego koloru na drugi, zamiast wybierania (usuwania) tła pod spodem. Stosuje się ją najczęściej dla drobnych, czarnych tekstów na kolorowym tle, aby uniknąć problemów ze spasowaniem farb.
Paser Specjalny znacznik drukarski w kształcie krzyżyka z kółkiem, umieszczany na marginesach poza formatem netto. Służy do perfekcyjnego, punktowego nałożenia na siebie poszczególnych farb składowych podczas druku offsetowego.
Projekt wektorowy Grafika oparta na matematycznie definiowanych liniach i krzywych, a nie na pikselach. Umożliwia nieskończone skalowanie i powiększanie obrazu bez najmniejszej utraty jakości (formaty plików: AI, EPS, SVG, PDF).
Raster Siatka drobnych punktów (kropek) o różnej wielkości, rozstawieniu lub gęstości, która w druku z użyciem ograniczonej liczby farb tworzy wizualne złudzenie płynnych przejść tonalnych i pełnej gamy kolorystycznej.
Sztancowanie (Wykrawanie) Proces wycinania dowolnego, nieraz bardzo skomplikowanego kształtu z arkusza papieru, kartonu lub tworzywa za pomocą przygotowanego wcześniej wykrojnika.
Termotransfer Technika znakowania odzieży i akcesoriów. Projekt jest najpierw nanoszony na specjalny papier (folię transferową), a następnie wgrzewany w materiał przy użyciu wysokiego ciśnienia i temperatury na prasie termicznej.
Tłoczenie (Suchy tłok) Metoda introligatorska polegająca na odciskaniu specjalną matrycą trwałego, wypukłego lub wklęsłego wzoru na powierzchni papieru, wykonana najczęściej bez użycia farby drukarskiej (blind embossing).